De waarde van ervaringskennis en intuïtie

Ervaringskennis kan expliciet en bewust zijn, maar is vaak ook impliciet of ‘halfbewust’. Ervaren professionals spreken over een razendsnelle herkenning van basispatronen en menselijke reacties, een verinnerlijkte vorm van kennis die men kan opdoen op grond van ervaring en systematische reflectie daarop. Maar is het navigeren op ervaring en intuïtie altijd voldoende betrouwbaar?

Methodiek

Professionele expertise – De waarde van ervaringskennis en intuïtie – methodiek

Theorie

Professionals vinden in nieuwe situaties snelle oplossingen: ze handelen, maken fouten, reflecteren, doen het goede en houden dat vast. In het proces van kennisgestuurde trial and error ontwikkelt zich de synthese tussen algemene theoretische kennis en specifieke ervaringskennis die wordt aangeduid als professionele expertise. Deze combinatie van expliciete toepasselijke kennis en professionele ruimte vormt de basis van de verantwoordelijkheid en bekwaamheid om beslissingen te nemen. Dit vraagt dat professionals met elkaar samenwerken aan systematische professionele reflectie op het eigen handelen en op de eigen resultaten. Van organisaties vraagt het dat het professioneel beraad dat hiervoor nodig is, wordt gefaciliteerd en geïntegreerd in het reguliere werk- en overlegproces.

Professionals die hun effectiviteit willen evalueren, gaan niet alleen na of zij volgens state-of-the art kennis werken aan de professionele missie, maar ook of zij deze kennis zinvol vertalen naar de specifieke cliënt en situatie, wat hun ervaringskennis heeft toe te voegen en wat ze leren van hun gedrag bij handelingsverlegenheid.